Hayat Kurtaran Uyarı: Kuduzdan Korunmak İçin İlk 15 Dakika Çok Kritik! Uzmanlar Açıkladı!
Dünya Kuduz Günü dolayısıyla Sivas Numune Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Burcu Demirhan Kapıcıoğlu, kuduz hastalığı hakkında kamuoyuna hayati önem taşıyan uyarılarda bulundu. Uzm. Dr. Kapıcıoğlu, hastalığın tamamen önlenebilir olduğunu vurgulayarak, temas anında yapılması gereken acil adımların hayat kurtarıcı olduğunu belirtti.
Kuduz: Ölümcül Ancak Tamamen Önlenilebilir Bir Hastalık
Uzm. Dr. Burcu Demirhan Kapıcıoğlu, kuduzu hayvanlardan insanlara bulaşan, merkezi sinir sistemini tutan ve belirtiler başladıktan sonra neredeyse her zaman ölümcül seyreden viral bir hastalık olarak tanımladı. Uzman, doğru önlemler alındığında hastalığın tamamen önlenebilir olduğunun altını çizdi.
Türkiye'nin hâlâ kuduzun görüldüğü ülkeler arasında olduğunu belirten Kapıcıoğlu, yılda yaklaşık 180.000 kuduz şüpheli temas bildirildiğini, ancak doğru yaklaşımla insan ölümlerinin yılda 1-2 gibi çok düşük kaldığını ifade etti. Dünya genelinde ise her yıl 26.000 ila 61.000 kişinin kuduz nedeniyle hayatını kaybettiği belirtildi.
Bulaş Yolları ve Kuluçka Süresi
Kuduzun en sık ısırık ile bulaştığını aktaran Uzm. Dr. Kapıcıoğlu, kuduz bir hayvanın salyasının açık yaraya veya göz, ağız, burun gibi mukozalara temasıyla da geçebileceğini söyledi. Türkiye'deki temasların büyük çoğunluğunun köpek ve kedi kaynaklı olduğunu, yaban hayatında ise tilkilerin önemli bir kaynak oluşturduğunu ekledi.
İnsanda kuluçka süresinin genellikle 1-3 ay olduğunu, ancak bildirilen en uzun sürenin 19 yıl olduğunu belirten uzman; erken dönem belirtilerini halsizlik, ateş ve ısırık yerinde karıncalanma/yanma olarak sıraladı. İlerleyen dönemde ise sudan korkma (hidrofobi) ve yutkunma güçlüğü gibi ağır belirtilerin gözlendiğini ifade etti.
Acil Müdahale Hayati Önem Taşıyor
Dr. Kapıcıoğlu, kuduzdan korunmanın en kritik adımının erken müdahale olduğunu vurguladı:
- Yara Temizliği: "Yara hemen bol sabunlu suyla en az 15 dakika yıkanmalı, mümkünse ardından povidon-iyot/alkol bazlı antiseptik uygulanmalıdır."
- Sağlık Kuruluşuna Başvuru: Yara temizliğinden hemen sonra en kısa sürede en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
- Aşı ve İmmünoglobulin: Temasın şekline göre kuduz aşısı ve gerekirse kuduz immünoglobulini (RIG) uygulanmalıdır. Türkiye'de insanlara uygulanan kuduz aşısının ücretsiz olduğunu da hatırlattı.
Korunma İçin Pratik Tavsiyeler
Uzman, koruyucu önlemleri sıralarken şu noktalara dikkat çekti:
- Evcil Hayvan Aşıları: Evcil hayvanların kuduz aşıları düzenli yaptırılmalı.
- Çocukların Eğitimi: Çocuklara sokak hayvanlarıyla temas ve ısırık/tırmalama riskleri konusunda dikkatli olmaları öğretilmeli.
- Yaban Hayatı: Yabani hayvanlara (tilki vb.) yaklaşılmamalı ve ölü hayvana çıplak elle dokunulmamalı.
- Çiftçilere Uyarı: Çiftçilerin ahır ve ağıl girişlerini yabanî hayvanlara karşı güvenli tutmaları gerekiyor.
Uzm. Dr. Kapıcıoğlu, sözlerini "Kuduz; erken ve doğru müdahale edildiğinde önlenebilen, geç kalındığında ise önlenemeyen bir hastalıktır" diyerek tamamladı.